Thỏa thuận “ai ngoại tình thì mất toàn bộ tài sản” ngày càng được quan tâm như một biện pháp ràng buộc trong hôn nhân. Tuy nhiên, thoả thuận ngoại tình mất tài sản có thể bị tuyên vô hiệu do vi phạm quyền tài sản và chuẩn mực đạo đức theo pháp luật Việt Nam. Bài viết phân tích rõ tính pháp lý và đề xuất giải pháp hợp pháp giúp vợ chồng bảo vệ quyền lợi.
Thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân theo pháp luật
Để hiểu rõ liệu việc gắn điều kiện ngoại tình với phân chia tài sản có hợp pháp hay không, trước hết cần nhìn vào khung pháp lý điều chỉnh chế độ tài sản của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân. Pháp luật Việt Nam cho phép vợ chồng chủ động thỏa thuận về tài sản, nhưng quyền này không phải là tuyệt đối mà phải tuân theo những giới hạn nhất định. Vì vậy, việc nắm rõ phạm vi và điều kiện của quyền thỏa thuận tài sản là cơ sở quan trọng để tránh các rủi ro pháp lý phát sinh sau này.
Cùng xem xét tính hợp pháp của thoả thuận ngoại tình mất tài sản theo quy định pháp luật:
Quyền thỏa thuận về tài sản
Theo quy định tại Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, vợ chồng có quyền tự thỏa thuận về chế độ tài sản trong hôn nhân. Nội dung thỏa thuận có thể bao gồm:
- Xác định tài sản chung, tài sản riêng;
- Quy định về việc quản lý, sử dụng và định đoạt tài sản trong thời kỳ hôn nhân;
- Các điều khoản khác về tài sản, miễn là không trái pháp luật và đạo đức xã hội.
Thỏa thuận phải được lập thành văn bản và công chứng hoặc chứng thực để có giá trị pháp lý. Tuy nhiên, nội dung thỏa thuận phải tuân thủ pháp luật và không trái đạo đức xã hội. Nếu vi phạm, thỏa thuận sẽ bị tuyên vô hiệu.
Giới hạn của thỏa thuận tài sản
Mặc dù vợ chồng được tự do thỏa thuận nhưng phải tuân thủ pháp luật, nội dung của thỏa thuận không được:
- Vi phạm các quy định của pháp luật;
- Trái đạo đức xã hội.
Nếu nội dung thỏa thuận vi phạm các quy định pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội, thì thỏa thuận sẽ bị tuyên vô hiệu theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Thỏa thuận gắn với yếu tố ngoại tình – có hợp pháp không?
Pháp luật khó công nhận thỏa thuận chuyển giao tài sản gắn liền với hành vi đạo đức, như thoả thuận ngoại tình mất tài sản, vì các lý do sau:
Vi phạm pháp luật
Theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Dân sự năm 2015, giao dịch dân sự có nội dung vi phạm điều cấm của pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội sẽ bị vô hiệu. Ngoại tình thuộc phạm trù đạo đức, không phải căn cứ pháp lý để phân chia tài sản.
Theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn được phân chia dựa trên nguyên tắc:
- Công bằng, phù hợp với công sức đóng góp của mỗi bên;
- Xem xét yếu tố lỗi nhưng yếu tố này chỉ đóng vai trò phụ trợ không phải là yếu tố quyết định;
Như vậy thỏa thuận ngoại tình mất tài sản sẽ trái với nguyên tắc này vì không cân nhắc đến công sức đóng góp của bên vi phạm. Ngoại tình thuộc phạm trù đạo đức và không phải là căn cứ quyết định để điều chỉnh vấn đề tài sản. Việc gắn hành vi đạo đức cá nhân với chế độ sở hữu tài sản có thể bị coi là trái thuần phong mỹ tục dẫn đến thỏa thuận bị vô hiệu.
Không thể áp dụng trong mọi hoàn cảnh
Trên thực tế, thỏa thuận ngoại tình mất tài sản khó có thể áp dụng một cách hiệu quả và ổn định trong mọi trường hợp, bởi các lý do sau:
- Đối với tài sản riêng, pháp luật bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của cá nhân. Do đó, việc thỏa thuận buộc một bên phải chuyển giao toàn bộ tài sản riêng khi có hành vi ngoại tình có thể không được Tòa án công nhận nếu không bảo đảm nguyên tắc tự nguyện và hợp pháp;
- Thỏa thuận này có nguy cơ ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của con cái hoặc bên thứ ba, đặc biệt trong trường hợp tài sản liên quan đến nghĩa vụ chung hoặc quyền lợi của người khác;
- Hiệu lực thực tế của thỏa thuận phụ thuộc lớn vào sự tự nguyện thực hiện của các bên, trong khi cơ chế cưỡng chế thi hành đối với dạng thỏa thuận này thường không rõ ràng.
Việc lập thỏa thuận ngoại tình mất tài sản về mặt hình thức có thể được các bên xác lập, nhưng khả năng được pháp luật công nhận và bảo vệ là không cao. Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, nếu thỏa thuận không đáp ứng các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự, Tòa án có thể không xem đây là căn cứ để giải quyết việc phân chia tài sản.
Ngoại tình có ảnh hưởng đến phân chia tài sản không?
Mặc dù thỏa thuận ngoại tình mất tài sản giữa vợ chồng có thể không được xem xét về mặt pháp lý; tuy nhiên, hành vi ngoại tình vẫn có thể được Tòa án xem xét như một yếu tố khi phân chia tài sản khi ly hôn:
Yếu tố lỗi trong hôn nhân
- Ngoại tình, dù là hành vi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng, không phải yếu tố chính để quyết định việc phân chia tài sản;
- Pháp luật ưu tiên nguyên tắc công bằng dựa trên công sức đóng góp hơn là phán xét đạo đức cá nhân;
- Tuy nhiên, ngoại tình chỉ là một yếu tố nhỏ trong việc đánh giá tổng thể các điều kiện, không phải căn cứ để tước toàn bộ tài sản;
- Tòa án có thể xem xét ngoại tình là 1 trong những yếu tố để chia tài sản theo hướng bất lợi hơn cho bên vi phạm.
Quy định xử phạt đối với hành vi ngoại tình
- Ngoại tình có thể bị xử phạt hành chính từ 3-5 triệu đồng nếu vi phạm chế độ một vợ một chồng theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP;
- Trường hợp nghiêm trọng hơn, ngoại tình dẫn đến sống chung như vợ chồng với người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 182 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Giải pháp giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi khi ly hôn
Thay vì sử dụng các thỏa thuận ngoại tình mất tài sản mang tính rủi ro cao, vợ chồng nên chủ động xây dựng thỏa thuận về chế độ tài sản hợp pháp theo quy định tại Điều 47, Điều 48 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 để đảm bảo có giá trị pháp lý khi phát sinh tranh chấp.
Mỗi trường hợp hôn nhân có đặc thù riêng về tài sản, thu nhập và nghĩa vụ chung, do đó việc áp dụng một mẫu thỏa thuận chung thường tiềm ẩn nhiều rủi ro bị vô hiệu hoặc không được Tòa án công nhận. Vì vậy, giải pháp hiệu quả là:
- Xác định rõ tài sản riêng – tài sản chung ngay từ đầu, đặc biệt đối với tài sản trước hôn nhân hoặc tài sản có giá trị lớn;
- Thiết lập tỷ lệ phân chia tài sản dựa trên mức độ đóng góp thực tế, phù hợp nguyên tắc tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014;
- Lập thỏa thuận chế độ tài sản trước hôn nhân hoặc trong thời kỳ hôn nhân và thực hiện công chứng/chứng thực hợp pháp, để đảm bảo hiệu lực pháp lý;
- Xây dựng điều khoản quản lý, sử dụng và định đoạt tài sản rõ ràng, giúp hạn chế xung đột và tránh tranh chấp khi ly hôn.
Tuy nhiên, để thỏa thuận có giá trị pháp lý cao và tránh bị vô hiệu, việc soạn thảo cần được thực hiện bởi luật sư có chuyên môn, bởi chỉ một sai sót nhỏ về nội dung hoặc hình thức cũng có thể khiến toàn bộ thỏa thuận không được Tòa án chấp nhận.
Luật sư tư vấn hôn nhân gia đình
Tóm lại, pháp luật Việt Nam không cấm vợ chồng thỏa thuận về chế độ tài sản, kể cả việc gắn với các điều kiện nhất định. Tuy nhiên, thoả thuận ngoại tình mất tài sản do mang tính chất trừng phạt và không bảo đảm nguyên tắc công bằng, bình đẳng, nên có nguy cơ cao bị Tòa án tuyên vô hiệu khi xảy ra tranh chấp. Vì vậy, đây không phải là giải pháp pháp lý an toàn để bảo vệ quyền lợi trong hôn nhân.
Nếu bạn đang có nhu cầu lập thỏa thuận tài sản vợ chồng hoặc đang gặp tranh chấp liên quan đến tài sản khi ly hôn, hãy liên hệ luật sư hôn nhân gia đình để được tư vấn cụ thể theo từng trường hợp. Việc tư vấn sớm sẽ giúp bạn bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp, tránh rủi ro và chi phí phát sinh không cần thiết.
Thông tin liên hệ luật sư hôn nhân gia đình
Các giải đáp pháp lý về tính hợp pháp của thoả thuận ngoại tình mất tài sản trên được cung cấp bởi Công ty Luật TNHH MTV Hoàng Thịnh Luật. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình luôn sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ khách hàng xây dựng các thỏa thuận tài sản đúng quy định pháp luật. Với phương châm làm việc tận tâm, chuyên nghiệp, chi phí hợp lý và hiệu quả cao, chúng tôi cam kết đồng hành cùng khách hàng trong mọi vấn đề pháp lý, giúp bạn an tâm hơn trong cuộc sống hôn nhân và các quyết định quan trọng.
- Địa chỉ trụ sở chính: Số 40/9/8 Trần Văn Quang, phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh
- Địa chỉ văn phòng: Tòa nhà số 1124 Lạc Long Quân, phường Tân Hoà, Thành phố Hồ Chí Minh
- Hotline/Zalo (24/7): 0913.849.072 (Ls. Phan Minh Hoàng)
- Email: hoangthinhluat.lawfirm@gmail.com
- Fanpage Facebook: Công ty Luật Hoàng Thịnh Luật
- Website: https://hoangthinhluat.com
Công ty Luật TNHH MTV Hoàng Thịnh Luật luôn sẵn sàng chào đón Quý khách hàng./.
