Trong thực tế, ủy quyền là phương thức phổ biến giúp cá nhân, tổ chức thực hiện công việc thông qua người đại diện. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ nhiều trường hợp không được uỷ quyền nhằm đảm bảo tính trực tiếp, trung thực và trách nhiệm pháp lý của chủ thể. Vậy những trường hợp không được uỷ quyền là gì? Dưới đây là tổng hợp chi tiết theo quy định hiện hành để bạn tham khảo và áp dụng đúng pháp luật.
Ủy quyền là gì? Quy định chung về ủy quyền
Ủy quyền là việc một cá nhân hoặc pháp nhân cho phép người khác thay mặt mình xác lập, thực hiện giao dịch trong phạm vi nhất định. Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản trong nhiều trường hợp và tuân thủ quy định của pháp luật.
Căn cứ pháp lý: Điều 138, Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về đại diện và hợp đồng ủy quyền.
Theo đó, bên được ủy quyền chỉ được thực hiện các công việc trong phạm vi được giao và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi của mình.
Vì sao có những trường hợp không được ủy quyền?
Không phải mọi giao dịch đều có thể ủy quyền. Pháp luật quy định một số trường hợp không được uỷ quyền nhằm:
- Đảm bảo tính tự nguyện, trực tiếp của chủ thể
- Tránh gian lận, giả mạo hoặc lạm dụng quyền
- Bảo vệ quyền nhân thân và trách nhiệm pháp lý cá nhân
Đặc biệt, các quyền gắn liền với nhân thân như kết hôn, ly hôn, lập di chúc… bắt buộc phải do chính cá nhân thực hiện.
Nguyên tắc pháp lý khi xác định trường hợp không được ủy quyền
Khi xem xét một trường hợp có được ủy quyền hay không, cần dựa trên các nguyên tắc sau:
- Quyền nhân thân không được chuyển giao
- Người có thẩm quyền theo luật định phải trực tiếp thực hiện
- Không được ủy quyền khi có xung đột lợi ích
- Không được ủy quyền trong các lĩnh vực pháp luật cấm hoặc hạn chế
Các trường hợp không được ủy quyền
1. Đăng ký kết hôn
Khi đăng ký kết hôn, hai bên nam, nữ bắt buộc phải có mặt trực tiếp.
(Theo Quyết định 3814/QĐ-BTP)
2. Ly hôn
Đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng ly hôn. Tuy nhiên có thể nhờ luật sư hỗ trợ thủ tục.
Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:
Đối với việc ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng.
3. Công chứng di chúc
Người lập di chúc phải tự mình yêu cầu công chứng, không được ủy quyền cho người khác.
4. Quyền lợi đối lập trong cùng vụ việc
Không được ủy quyền nếu người được ủy quyền có quyền, lợi ích đối lập với người ủy quyền trong cùng vụ việc.
5. Đại diện cho nhiều bên có quyền lợi đối lập
Không được đồng thời đại diện cho các bên có quyền lợi đối lập trong cùng một vụ việc.

6. Nhận tội thay
Không được ủy quyền cho người khác nhận tội thay mình trong tố tụng hình sự.
7. Trong tố tụng hình sự
- Thủ trưởng cơ quan điều tra không được ủy quyền cho điều tra viên.
- Viện trưởng không được ủy quyền cho kiểm sát viên.
- Chánh án không được ủy quyền cho thẩm phán.
8. UBND cấp tỉnh, huyện
Không được ủy quyền việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất.
9. Tố tụng hành chính
Người được ủy quyền không được ủy quyền lại cho người thứ ba.
10. Tổ chức tín dụng
Chủ tịch và thành viên Hội đồng quản trị không được ủy quyền cho người ngoài tổ chức.
11. Ban hành văn bản pháp luật
Cơ quan được giao ban hành văn bản không được ủy quyền tiếp.
12. Cơ quan hành chính nhà nước
Không được ủy quyền lại nhiệm vụ đã được cấp trên giao.
13. Cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2
Không được ủy quyền cho người khác làm thủ tục.
14. Trưng mua tài sản
Các chức danh cấp cao không được ủy quyền quyết định trưng mua tài sản.
15. Kinh doanh bất động sản
Chủ đầu tư không được ủy quyền cho đối tác ký hợp đồng mua bán, chuyển nhượng bất động sản.
16. Hoạt động giám sát
Người bị chất vấn không được ủy quyền trả lời thay.
17. Gửi tiền tiết kiệm
Áp dụng theo quy chế riêng của tổ chức tín dụng.
18. Đăng ký nhận cha, mẹ, con
Không được ủy quyền thực hiện thủ tục.
19. Quyết toán thuế TNCN
Các trường hợp sau không được ủy quyền quyết toán thuế:
- Đã nhận chứng từ khấu trừ thuế.
- Không còn làm việc tại đơn vị tại thời điểm quyết toán.
- Có thu nhập từ nhiều nơi.
- Chưa có mã số thuế.
- Thuộc diện giảm thuế đặc biệt.
Hậu quả pháp lý khi ủy quyền trái quy định
Việc thực hiện ủy quyền trong các trường hợp không được uỷ quyền có thể dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng:
- Giao dịch bị tuyên vô hiệu
- Không được cơ quan có thẩm quyền công nhận
- Phát sinh tranh chấp, khiếu kiện kéo dài
- Có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm
Kết luận
Việc nắm rõ các trường hợp không được uỷ quyền là rất quan trọng để đảm bảo giao dịch hợp pháp và tránh các rủi ro không đáng có. Trong những trường hợp pháp luật yêu cầu cá nhân phải trực tiếp thực hiện, việc tuân thủ đúng quy định sẽ giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp một cách tối đa.
Nếu bạn còn vướng mắc hoặc cần tư vấn chi tiết hơn, nên liên hệ với luật sư hoặc đơn vị pháp lý uy tín để được hỗ trợ kịp thời.
Công ty Luật Hoàng Thịnh Luật là đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên hỗ trợ cá nhân và doanh nghiệp giải quyết các vấn đề pháp luật một cách nhanh chóng, hiệu quả và đúng quy định. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, am hiểu thực tiễn, Hoàng Thịnh Luật cam kết đồng hành và bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp cho khách hàng.
Lĩnh vực dịch vụ chính:
- Tư vấn pháp luật dân sự: Hợp đồng, thừa kế, tranh chấp tài sản, ủy quyền, công chứng…
- Tư vấn và giải quyết tranh chấp: Dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động
- Tham gia tố tụng: Đại diện, bảo vệ quyền lợi khách hàng tại Tòa án các cấp
- Tư vấn doanh nghiệp: Thành lập công ty, thay đổi đăng ký kinh doanh, soạn thảo hợp đồng
- Đất đai – bất động sản: Tư vấn thủ tục, giải quyết tranh chấp, chuyển nhượng, thừa kế
- Dịch vụ pháp lý khác: Soạn thảo hồ sơ, đại diện làm việc với cơ quan nhà nước
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ trụ sở chính: Số 40/9/8 Trần Văn Quang, phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh
- Địa chỉ văn phòng: Tòa nhà số 1124 Lạc Long Quân, phường Tân Hoà, Thành phố Hồ Chí Minh
- Hotline/Zalo (24/7): 0913.849.072 (Ls. Phan Minh Hoàng)
- Email: hoangthinhluat.lawfirm@gmail.com
- Fanpage Facebook: Công ty Luật Hoàng Thịnh Luật
- Website: https://hoangthinhluat.com
Công ty Luật TNHH MTV Hoàng Thịnh Luật luôn sẵn sàng chào đón Quý khách hàng./.

