Hiện nay, nhiều doanh nghiệp tập trung chủ yếu vào hoạt động kinh doanh mà chưa chú trọng đúng mức đến quy định về quản lý và tổ chức nội bộ. Việc thiếu các quy chế giải quyết mâu thuẫn từ sớm có thể khiến các tranh chấp phát sinh trở nên phức tạp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến vận hành và sự ổn định của công ty. Do đó, việc xử lý tranh chấp nội bộ cần được thực hiện dựa trên sự thiện chí và các căn cứ pháp lý chặt chẽ. Dựa trên Luật Doanh nghiệp và Bộ luật Tố tụng dân sự, bài viết này sẽ phân tích các loại tranh chấp phổ biến và lộ trình giải quyết theo quy định pháp luật năm 2026.
Quy định của pháp luật về các hình thức tranh chấp nội bộ giữa các thành viên công ty
Hiện nay, trong pháp luật Việt Nam, chưa có quy định cụ thể về khái niệm “tranh chấp nội bộ trong doanh nghiệp”. Tuy nhiên, có thể hiểu rằng tranh chấp nội bộ doanh nghiệp là sự xuất hiện mâu thuẫn, bất đồng trong các mối quan hệ kinh doanh, thương mại, lao động, góp vốn, và nhiều lĩnh vực khác, giữa công ty và các thành viên/cổ đông hoặc giữa các thành viên/cổ đông trong công ty.
Theo Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, tranh chấp nội bộ doanh nghiệp bao gồm các trường hợp sau:
-Tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty.
– Tranh chấp giữa công ty với người quản lý công ty như thành viên HĐQT, Giám đốc, Tổng giám đốc.
– Tranh chấp giữa các thành viên công ty với nhau về vấn đề thành lập, hoạt động, giải thể, sáp nhập, chia tách, bàn giao tài sản, chuyển đổi hình thức tổ chức của công ty.
Để cụ thể hóa hơn về tranh chấp nội bộ doanh nghiệp thì tại điểm b, Khoản 5 Điều 6 Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐTP quy định các trường hợp tranh chấp giữa các thành viên công ty về:
-Giá trị phần vốn góp vào công ty của các thành viên;
– Việc chuyển nhượng phần vốn góp giữa các thành viên trong công ty hoặc vấn đề chuyển nhượng phần vốn góp cho các đối tượng không phải là thành viên trong công ty;
– Việc chuyển nhượng cổ phiếu có ghi tên và cổ phiếu không ghi tên;
– Tranh chấp về mệnh giá cổ phiếu, số cổ phiếu được phát hành và trái phiếu (nếu là công ty cổ phần), hoặc xung đột liên quan đến quyền sở hữu tài sản tương ứng với số cổ phiếu của các thành viên trong công ty;
– Xung đột về quyền được chia lợi nhuận, nghĩa vụ chịu lỗ và thanh toán nợ cho công ty;
-Tranh chấp về vấn đề thanh lý tài sản, phân chia số nợ giữa các thành viên trong công ty (nếu công ty phá sản hoặc giải thể);
– Các vấn đề khác liên quan đến việc thành lập, hoạt động, sáp nhập, giải thể, hợp nhất, chia tách hoặc chuyển đổi hình thức doanh nghiệp.
Cách thức giải quyết tranh chấp giữa các thành viên công ty
1. Cơ chế giải quyết tranh chấp giữa các thành viên công ty
Căn cứ theo quy định tại điểm h Khoản 2 Điều 24 Luật Doanh nghiệp 2020 thì việc giải quyết tranh chấp giữa các thành viên doanh nghiệp ưu tiên áp dụng cơ chế giải quyết tranh chấp sẽ được xác lập dựa trên quy định trong Điều lệ công ty trong trường hợp Điều lệ có quy định và đúng với pháp luật hiện hành.
Nếu có sự xung đột giữa Luật doanh nghiệp hiện hành và Điều lệ thì phải ưu tiên giải quyết theo Luật Doanh Nghiệp, nhưng đối với các trường hợp Luật Doanh nghiệp cho phép doanh nghiệp tự quy định chi tiết thì ưu tiên áp dụng Điều lệ doanh nghiệp.
2. Phương thức giải quyết tranh chấp nội bộ giữa các thành viên công ty
Hiện nay, giải quyết tranh chấp nội bộ giữa các thành viên trong công ty có thể diễn ra theo 4 phương thức bao gồm:
-
Phương thức thương lượng
Phương thức thương lượng là phương thức được ưu tiên lựa chọn trong quá trình giải quyết các tranh chấp nội bộ doanh nghiệp.
Theo đó, các bên trong tranh chấp sẽ tự nguyện gặp gỡ, trao đổi để thương lượng, thỏa thuận về quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi bên nhằm đi đến thống nhất giải quyết tranh chấp nhằm đảm bảo phù hợp quyền và lợi ích của các bên. Kết quả giải quyết cũng hoàn toàn do các bên tự quyết định.
Tuy nhiên, phương thức này chỉ thực sự có hiệu quả nếu các bên thực sự hợp tác, thiện chí, cùng hướng tới mục tiêu chung là giải quyết tranh chấp thỏa đáng. Trường hợp các bên không thể thương lượng, đàm phán thành công thì phương án này sẽ không mang lại kết quả.
-
Phương thức hòa giải
Phương thức hòa giải thương mại là phương thức mà các bên tranh chấp nhờ một hòa giải viên thương mại làm trung gian để giúp giải quyết tranh chấp.
Theo đó, hòa giải viên sẽ nghe các bên trình bày, tư vấn, đề xuất các phương án giải quyết phù hợp để thúc đẩy hai bên đàm phán, thỏa thuận với nhau và hòa giải viên thương mại chỉ đóng vai trò là người hiểu biết về quy định về tranh chấp và đưa ra các ý kiến để giúp hai bên hòa giải. Tuy nhiên, việc có đạt được thỏa thuận hay không vẫn hoàn toàn do các bên quyết định.
Nếu hòa giải thất bại, tranh chấp vẫn chưa được giải quyết triệt để. Quá trình hòa giải sẽ tuân theo Điều 14 Nghị định 22/2017/NĐ-CP và các quy định pháp luật liên quan đến thủ tục hòa giải thương mại.
Như vậy, hòa giải thương mại là phương án đem lại cơ hội thỏa thuận cho các bên tranh chấp nếu cùng có thiện chí hợp tác.
-
Phương thức giải quyết bằng Trọng tài thương mại
Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp nội bộ dựa trên sự thỏa thuận của các bên và được tiến hành theo đúng quy định của pháp luật.
Theo đó, các bên sẽ thỏa thuận đưa tranh chấp ra giải quyết bởi một hội đồng trọng tài. Hội đồng trọng tài sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng căn cứ vào nội dung thỏa thuận ban đầu của các bên.
Theo quy định tại khoản 5 Điều 4 Luật trọng tài thương mại 2010 có quy định như sau: “Phán quyết trọng tài là chung thẩm”. Điều có có nghĩa là phán quyết của trọng tài có hiệu lực ngay sau khi ban hành, không thể kháng cáo lên cấp trên. Tuy nhiên, các bên vẫn có quyền yêu cầu Tòa án hủy bỏ phán quyết trọng tài nếu vi phạm luật.
Quy trình giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại sẽ tuân theo Luật Trọng tài thương mại 2010 và các văn bản pháp luật liên quan.
Như vậy, đây là phương thức mang tính pháp lý cao, giúp giải quyết dứt điểm tranh chấp giữa các bên.
-
Phương thức giải quyết bằng Tòa án
Phương thức giải quyết tranh chấp thông qua Tòa án được xem là phương thức mang tính pháp lý cao, chặt chẽ và có giá trị bắt buộc thi hành. Điều này dựa trên quyền lực của Nhà nước thể hiện thông qua hoạt động xét xử độc lập của Thẩm phán.
So với các phương thức như thương lượng, hòa giải hay trọng tài, Tòa án có những ưu thế vượt trội nhờ thủ tục chặt chẽ, chuyên nghiệp dựa trên cơ sở pháp luật. Các bản án, quyết định của Tòa án có giá trị pháp lý cao và có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế để buộc các bên phải thi hành.
Chính vì vậy, khi các phương thức khác không giải quyết được tranh chấp, Tòa án thường được lựa chọn để đảm bảo quyền lợi các bên, đem lại sự công bằng. Mọi thủ tục tố tụng tại Tòa sẽ được tiến hành nghiêm túc theo đúng luật định.
Vai trò của tư vấn pháp lý trong xử lý tranh chấp nội bộ
Các phương thức giải quyết tranh chấp nội bộ doanh nghiệp cần được thực hiện theo trình tự và quy định chặt chẽ của pháp luật. Để đảm bảo quy trình diễn ra nhanh chóng và tối ưu quyền lợi, việc tham vấn ý kiến từ các chuyên gia pháp lý là cần thiết. Với kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn và giải quyết tranh chấp, Công ty Luật TNHH MTV Hoàng Thịnh Luật cung cấp dịch vụ hỗ trợ khách hàng xử lý các mâu thuẫn giữa các thành viên công ty một cách chuyên nghiệp và đúng luật, cụ thể:
-Tiếp nhận và xử lý hồ sơ, thông tin liên quan đến vụ việc, thực hiện tra cứu văn bản pháp luật và văn bản nội bộ của công ty để đề xuất phương án giải quyết tranh chấp.
– Trao đổi với Quý Khách hàng về các phương án giải quyết tranh chấp, đồng thời lên kế hoạch và phối hợp thực hiện các bước tiếp theo.
– Soạn thảo các loại đơn, văn bản, chuẩn bị hồ sơ liên quan đến vấn đề tranh chấp.
– Đại diện cho doanh nghiệp trong quá trình đàm phán với các bên liên quan, nhằm đạt được sự thỏa thuận và đưa ra phương án giải quyết tranh chấp thông qua con đường thương lượng.
– Tư vấn và đại diện Quý Khách hàng tham gia các cuộc họp nhằm giải quyết tranh chấp, đồng thời hỗ trợ trong quá trình thương lượng.
– Đại diện Quý Khách hàng trong quá trình khởi kiện và tham gia tố tụng tại Tòa án hoặc Trọng tài, nếu cần thiết.
Như vậy, hình thức giải quyết tranh chấp thành viên công ty vô cùng đa dạng và sự có mặt kịp thời của Luật sư khi xảy ra tranh chấp nội bộ là vô cùng cần thiết để có thể sớm giải quyết vụ việc và lựa chọn hình thức giải quyết tranh chấp sao cho tối ưu, hiệu quả nhất với doanh nghiệp.
Kết luận
Việc giải quyết tranh chấp giữa các thành viên công ty đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa quy định tại Điều lệ doanh nghiệp và các văn bản luật liên quan như Luật Doanh nghiệp, Bộ luật Tố tụng dân sự. Tùy vào tính chất mâu thuẫn và mục tiêu của các bên, doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức thương lượng, hòa giải để bảo mật thông tin, hoặc viện dẫn đến Trọng tài và Tòa án để đảm bảo tính cưỡng chế thi hành.
Nhìn chung, sự chủ động trong việc xây dựng quy chế nội bộ và sự hỗ trợ từ các đơn vị tư vấn pháp lý chuyên nghiệp là phương án tối ưu để kiểm soát rủi ro. Công ty Luật Hoàng Thịnh Luật cam kết cung cấp các giải pháp pháp lý thực tiễn, đại diện khách hàng thực hiện lộ trình giải quyết tranh chấp đúng trình tự, nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp và duy trì sự ổn định cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Xem thêm: Phạt vi phạm hợp đồng mới nhất: Điều kiện bắt buộc để yêu cầu bồi thường
Liên hệ luật sư tư vấn
Công ty Luật TNHH MTV Hoàng Thịnh Luật với đội ngũ Luật sư giỏi, chuyên nghiệp, uy tín, tận tâm, trách nhiệm, chi phí dịch vụ thấp, hiệu quả cao, đảm bảo xử lý chuyên nghiệp, tuân thủ đúng quy định pháp luật, bảo vệ tốt nhất quyền lợi của khách hàng, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tiết kiệm chi phí, tránh phát sinh chi phí và thời gian không đáng có.
• Địa chỉ trụ sở chính: Số 40/9/8 Trần Văn Quang, phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh
• Địa chỉ văn phòng: Tòa nhà Văn phòng số 1124 Lạc Long Quân, phường Tân Hoà, TP. Hồ Chí Minh
• Hotline/Zalo (24/7): 0913.849.072 (Ls. Phan Minh Hoàng)
• Email: hoangthinhluat.lawfirm@gmail.com
• Fanpage Facebook: Công ty Luật Hoàng Thịnh Luật
• Website: https://hoangthinhluat.com
Công ty Luật TNHH MTV Hoàng Thịnh Luật luôn sẵn sàng chào đón Quý khách hàng./.
